Eén graad lager op de thermostaat: zoveel bespaart een gemiddeld huishouden per jaar

Elke graad lager scheelt volgens Milieu Centraal 10% gas voor verwarming. Bij een gemiddeld verbruik van 1.040 m³ is dat 75 m³, zo'n € 104 per jaar.

Zet je de thermostaat één graad lager, dan verbruik je ongeveer 10% minder gas voor verwarming, schrijft Milieu Centraal. Een gemiddeld huishouden verbruikt volgens Milieu Centraal 1.040 m³ gas per jaar, waarvan 72% voor verwarming. Eén graad lager scheelt dan zo'n 75 m³ gas. Met de gemiddelde gasprijs van september 2026, € 1,39 per m³ inclusief belastingen volgens het CBS, is dat ongeveer € 104 per jaar. Voor een matig geïsoleerd hoekhuis uit 1970 rekent Milieu Centraal met zo'n € 170 per graad.

Hier gaat je gas naartoe

Een Nederlands huishouden verbruikt per jaar gemiddeld 1.040 m³ gas en 2.430 kWh stroom, blijkt uit de cijfers op de pagina gemiddeld energieverbruik van Milieu Centraal, die zijn gebaseerd op CBS-gegevens. Van het gas gaat gemiddeld 72% naar het verwarmen van je huis. De rest gaat vooral naar warm water voor de douche; koken kost maar een klein beetje gas. Volgens Milieu Centraal daalde het gemiddelde gasverbruik tussen 2010 en 2024 met 36%, vooral doordat we minder gas gebruiken voor verwarming: cv-ketels zijn zuiniger geworden en huizen zijn beter geïsoleerd.

De thermostaat heeft alleen invloed op dat verwarmingsdeel. Douchen doe je even lang, of de kamer nu 20 of 19 graden is. Daarom reken je de besparing van een graad lager niet over je hele gasverbruik uit, maar alleen over het deel voor verwarming. Het verbruik verschilt overigens sterk per woning. Een oude, kleine hoek- of tussenwoning met twee of meer bewoners verbruikt gemiddeld 1.000 m³ per jaar, een oude, grote vrijstaande woning 1.850 m³.

Rekenvoorbeeld: één graad lager voor een gemiddeld huishouden

• Gasverbruik per jaar: 1.040 m³.
• Deel voor verwarming: 72% van 1.040 = 749 m³.
• Eén graad lager scheelt 10% daarvan: 75 m³ per jaar.
• Gasprijs: in september 2026 was het gemiddelde leveringstarief volgens het CBS € 0,6618 per m³ en de energiebelasting € 0,7268 per m³, allebei inclusief btw. Samen € 1,3886, afgerond € 1,39.
• Besparing: 75 × € 1,39 = € 104 per jaar.

Gaat de thermostaat twee graden lager, dan is de besparing ongeveer het dubbele. De vaste kosten op je energierekening, zoals het vastrecht en de netbeheerkosten, veranderen niet. Het grootste deel van de besparing zie je terug in de koude maanden, want dan brandt de verwarming het meest.

De gasprijs is dit jaar gestegen. Het gemiddelde leveringstarief ging van € 0,5641 per m³ in april 2026 naar € 0,6618 in september, een stijging van 17%. Milieu Centraal noemt het conflict in het Midden-Oosten als reden dat olie en gas duurder worden. Hoe hoger de gasprijs, hoe meer een graad lager oplevert.

Zo rekent Milieu Centraal met een hoekhuis uit 1970

Milieu Centraal rekent zijn bespaartips door voor een matig geïsoleerd hoekhuis uit 1970 met een cv-ketel en 2 bewoners, met een gasprijs van € 1,37 per m³. Uit die bedragen volgt dat dit huis meer gas voor verwarming gebruikt dan het gemiddelde huishouden: € 170 is bij die prijs zo'n 124 m³ per graad, tegen 75 m³ in ons rekenvoorbeeld.

• De thermostaat niet hoger dan 19 graden als je thuis bent: € 170 per jaar.
• Nog een graad lager, naar 18 graden: ongeveer € 170 per jaar extra.
• 's Nachts de thermostaat op 15 graden: € 60 per jaar, ongeveer 4% van het gasverbruik.
• Overdag 15 graden als er niemand thuis is, vier dagen per week: zo'n € 120 per jaar.

Volgens Milieu Centraal zet een derde van de huishoudens de thermostaat overdag al op 19 graden of lager. Heb je vloerverwarming of een volledig elektrische warmtepomp, laat de thermostaat 's nachts dan op 17 of 18 graden staan. Anders duurt het opwarmen 's ochtends te lang.

Reken je eigen huis door

Met de rekentool verwarming bereken je wat het verwarmen van jouw huis kost, op basis van je woonoppervlak, je isolatie en je cv-ketel. Een voorbeeld: een woning van 100 m², goed geïsoleerd (85 kWh per m²), met een cv-ketel met een rendement van 90% en een gasprijs van € 1,39.

• De warmtevraag is 100 × 85 = 8.500 kWh per jaar.
• Daarvoor is 967 m³ gas nodig.
• De stookkosten zijn € 1.344 per jaar, € 111,99 per maand.
• Eén graad lager scheelt 10%: zo'n 97 m³ gas en € 134 per jaar.

Is dezelfde woning gemiddeld geïsoleerd (110 kWh per m²), dan geeft de rekentool 1.251 m³ gas en € 1.739 stookkosten per jaar. Een graad lager scheelt dan zo'n € 174, vergelijkbaar met het bedrag dat Milieu Centraal voor zijn hoekhuis uit 1970 noemt. De rekentool rekent met een vaste warmtevraag per m²; je werkelijke verbruik staat op je jaarafrekening.

Wat dit voor jou betekent

• Zoek op je jaarafrekening je gasverbruik op, neem daarvan 72% als verwarmingsdeel en reken 10% daarvan per graad lager.
• Reken met de rekentool verwarming uit wat verwarmen in jouw huis kost en wat een graad lager oplevert bij jouw gasprijs.
• Zet de thermostaat 's nachts en als er niemand thuis is op 15 graden, of op 17 tot 18 graden bij vloerverwarming of een warmtepomp.
• Kijk met de rekentool energie berekenen wat je totale energierekening wordt en of je termijnbedrag nog past.

Bronnen: Milieu Centraal, Energiecrisis: wat kun je doen?, Milieu Centraal, Gemiddeld energieverbruik, Milieu Centraal, Bespaartips verwarming, Milieu Centraal, Besparen op gas en CBS, Gemiddelde energietarieven voor consumenten (september 2026, voorlopig)