Leaderboard · 728 × 90Mobile banner · 320 × 100
Hoeveel stemmen voor een zetel?
Bereken de kiesdeler: hoeveel stemmen zijn er nodig voor een zetel in de Tweede Kamer, de gemeenteraad of een ander gekozen orgaan? Vul het aantal stemmen en zetels in en reken ook uit hoeveel volle zetels een partij haalt.
Hoeveel stemmen heb je nodig voor een zetel in de Tweede Kamer? Dat bepaalt de kiesdeler: het totale aantal geldige stemmen gedeeld door het aantal zetels. Met deze rekentool bereken je de kiesdeler voor elke verkiezing - van Tweede Kamer tot gemeenteraad - en zie je direct hoeveel volle zetels een partij met een bepaald aantal stemmen haalt.
Zetels en indicatieve kiesdeler per verkiezing
| Verkiezing | Zetels | Kiesdeler (indicatie) |
|---|---|---|
| Tweede Kamer | 150 | ± 70.000 stemmen |
| Tweede Kamer 2023 (exact) | 150 | 69.552 stemmen |
| Gemeenteraad grote stad (45 zetels) | 45 | ± 7.000 a 9.000 stemmen |
| Gemeenteraad kleine gemeente (17 zetels) | 17 | ± 400 a 700 stemmen |
Wat is de kiesdeler?
De kiesdeler is de 'prijs' van een zetel: het totale aantal geldige stemmen gedeeld door het aantal beschikbare zetels. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 werden 10.432.726 geldige stemmen uitgebracht voor 150 zetels; de kiesdeler was dus 69.552 stemmen. Bij recente Tweede Kamerverkiezingen ligt de kiesdeler steevast rond de 70.000 stemmen - het precieze getal hangt af van de opkomst.
Hoe worden restzetels verdeeld?
Deel je de stemmen van een partij door de kiesdeler, dan krijg je het aantal volle zetels; wat na de verdeling van alle volle zetels overblijft, zijn de restzetels. Bij de Tweede Kamer-, Provinciale Staten- en Europese verkiezingen gaan die naar de partijen met het grootste gemiddelde aantal stemmen per zetel (de methode-D'Hondt), wat grotere partijen licht bevoordeelt. Bij gemeenteraden met minder dan negentien zetels geldt juist de methode van de grootste overschotten, die kleinere partijen wat meer kans geeft.
Geen kiesdrempel, wel de kiesdeler
Nederland kent geen aparte kiesdrempel zoals Duitsland (5 procent) of Turkije: de kiesdeler is de drempel. Een partij die de kiesdeler haalt - zo'n 0,67 procent van de stemmen bij de Tweede Kamer - doet mee in de zetelverdeling. Daardoor is het Nederlandse stelsel een van de meest evenredige ter wereld en telt de Tweede Kamer relatief veel partijen. Wie met voorkeurstemmen gekozen wil worden, heeft overigens genoeg aan een kwart van de kiesdeler: zo'n 17.500 stemmen.
In-content · responsive
Veelgestelde vragen
Hoeveel stemmen zijn er nodig voor 1 zetel in de Tweede Kamer?
Ongeveer 70.000 stemmen. De kiesdeler is het totale aantal geldige stemmen gedeeld door 150 zetels; in 2023 kwam dat uit op precies 69.552 stemmen per zetel.
Wat is de kiesdeler?
Het totale aantal geldige stemmen gedeeld door het aantal beschikbare zetels: het aantal stemmen dat een volle zetel kost. De kiesdeler wordt na elke verkiezing opnieuw vastgesteld op basis van de opkomst.
Wat zijn restzetels?
De zetels die overblijven nadat elke partij haar volle zetels (stemmen gedeeld door de kiesdeler, naar beneden afgerond) heeft gekregen. Bij landelijke verkiezingen worden ze verdeeld via de methode van de grootste gemiddelden, die grotere partijen licht bevoordeelt.
Heeft Nederland een kiesdrempel?
Nee, geen aparte drempel: wie de kiesdeler haalt (ongeveer 0,67 procent van de stemmen bij de Tweede Kamer) doet mee in de zetelverdeling. Dat maakt het Nederlandse stelsel een van de meest evenredige ter wereld.
Hoeveel stemmen heb je nodig voor een voorkeurszetel?
Voor de Tweede Kamer is de voorkeursdrempel een kwart van de kiesdeler: ongeveer 17.500 stemmen. Een kandidaat die daaroverheen gaat, kan met voorkeurstemmen gekozen worden, ook als hij of zij laag op de lijst staat.
Gerelateerde rekentools
Zet deze rekentool op je eigen website
Je mag Hoeveel stemmen voor een zetel? gratis op je eigen website plaatsen. De rekentool schaalt mee met je pagina (responsive) en draait altijd op de nieuwste versie — je hoeft zelf niets bij te werken.
Plak de onderstaande code op de plek waar de rekentool moet komen. Het linkje naar Berekenen.nl is de bronvermelding; laat die staan.
<reken-widget data-slug="hoeveel-stemmen-voor-een-zetel"></reken-widget>
<a href="https://www.berekenen.nl/a-z/hoeveel-stemmen-voor-een-zetel">Hoeveel stemmen voor een zetel? op Berekenen.nl</a>
<script src="https://www.berekenen.nl/embed.js" async></script>Voorbeeld
Zo ziet de ingesloten rekentool eruit op je site: