Rood staan is de duurste lening van Nederland — dit kost het je per jaar

Banken mogen in 2026 maximaal 12% rente rekenen en rood staan zit daar vaak vlak onder. Zo reken je uit wat die paar dagen rood je per jaar kosten.

Even rood staan voelt onschuldig: het geld is er over een paar dagen toch weer. Maar van alle manieren om bij een bank te lenen zit rood staan het dichtst tegen het wettelijk maximum aan. Sinds 1 januari 2026 mogen kredietverstrekkers maximaal 12% per jaar rekenen, en de meeste banken zitten daar met hun roodstandrente op of net onder. Wie elke maand een paar dagen in de min staat, betaalt daardoor ongemerkt tientallen euro's per jaar voor een lening die hij nooit bewust heeft afgesloten.

Waarom rood staan zo duur is

De maximale rente op consumptief krediet is in Nederland vastgelegd: de wettelijke rente plus een opslag van 8 procentpunt. Omdat de wettelijke rente op 1 januari 2026 daalde van 6% naar 4%, ging het maximum van 14% naar 12%, zo legt de Rijksoverheid uit. Banken koppelen hun roodstandrente vaak rechtstreeks aan dat maximum: sommige rekenen het volledige percentage, andere houden er een paar procentpunt onder, bijvoorbeeld 11% in 2026.

Een persoonlijke lening of een doorlopend krediet van dezelfde bank heeft doorgaans een flink lagere rente. Het verschil zit in het gemak: rood staan hoeft je niet aan te vragen per keer, er is geen aflosschema en de bank loopt meer risico. Dat gemak betaal je.

Rekenvoorbeeld: wat kost € 1.000 rood?

Banken berekenen de rente per dag over het bedrag dat je op dat moment in de min staat. Bij 12% per jaar komt dat neer op 12% gedeeld door 365, dus ongeveer 0,033% per dag.

• Sta je een heel jaar € 1.000 rood, dan betaal je € 120 rente: € 10 per maand.
• Sta je 20 dagen € 1.000 rood, dan is dat 20 × € 0,33 = € 6,58.
• Sta je elke maand de laatste 10 dagen gemiddeld € 800 rood, dan is dat 120 dagen per jaar: ongeveer € 32 rente.

Die laatste situatie is herkenbaar: het salaris komt op de 25e, de huur gaat op de 1e, en in de tussentijd staat de rekening in de min. Het bedrag per keer lijkt klein, maar het komt ieder jaar terug en je lost er niets mee af. Met onze rente-rekentool vergelijk je wat hetzelfde bedrag kost bij verschillende rentes en looptijden, bijvoorbeeld als persoonlijke lening met vaste aflossing.

Van tijdelijk naar chronisch rood

Het echte probleem begint als rood staan structureel wordt. Wie elke maand start met een tekort, betaalt niet alleen rente, maar schuift het gat ook elke maand voor zich uit. Een roodstand van € 2.000 die het hele jaar blijft staan, kost bij 12% al € 240. Na drie jaar ben je ruim € 700 kwijt zonder dat de schuld kleiner is geworden.

Bovendien is rood staan geen stille afspraak. Een roodstandlimiet is een vorm van krediet. Vraag je later een hypotheek of een lening aan, dan kan die limiet meetellen in wat je kunt lenen, ook als je er nooit gebruik van maakt.

Zo kom je ervanaf

• Verschuif incassodata. Veel verhuurders, energiebedrijven en verzekeraars kunnen de afschrijving een week later zetten, vlak na je salaris.
• Verlaag je roodstandlimiet, of zet hem op nul. Dan kan het niet meer gebeuren en telt de limiet niet meer mee bij een latere leenaanvraag.
• Bouw een kleine buffer op een spaarrekening. Een paar honderd euro is genoeg om de laatste dagen van de maand te overbruggen, en die buffer kost geen rente.
• Blijft er een structureel gat, zet het dan om in een lening met een vaste maandtermijn en een lagere rente. Dan weet je wanneer je ervan af bent.

Reken het zelf uit

Pak je afschriften van de afgelopen drie maanden en tel de dagen dat je rood stond. Vermenigvuldig het gemiddelde bedrag met 0,033% per dag en je ziet wat je per jaar kwijt bent. Vul daarna hetzelfde bedrag in bij onze rente-rekentool met een lagere rente en een looptijd van een jaar. Het verschil is wat rood staan je nu kost, en wat een buffer je oplevert. Dit artikel is een indicatie en geen persoonlijk advies; kijk voor je eigen tarief in de voorwaarden van je bank.