Wordt je kamer niet warm? Zo bereken je of je radiator te klein is

Blijft je kamer koud terwijl de cv volop brandt? Met een simpele som controleer je of je radiator genoeg vermogen heeft voor de ruimte.

De thermostaat staat op 21 graden, de cv-ketel draait op volle toeren, en toch komt de woonkamer niet verder dan 19. Herkenbaar? Grote kans dat je dan steeds de thermostaat hoger zet — terwijl het echte probleem ergens anders zit. Als je radiator te weinig vermogen heeft voor de ruimte, kan hij simpelweg niet meer warmte afgeven dan hij groot is.

Gelukkig hoef je geen installateur te zijn om dat te controleren. Met één simpele som weet je binnen vijf minuten of je radiator bij de ruimte past.

De vuistregel: watt per kubieke meter

Hoeveel vermogen een kamer nodig heeft, hangt af van de inhoud van de ruimte en van de isolatie. De basisformule: lengte x breedte x hoogte in meters = inhoud in kubieke meters, en die inhoud vermenigvuldig je met een wattage per kubieke meter:

• Zeer goed geïsoleerde nieuwbouw: reken zo'n 45 watt per kubieke meter.
• Goed geïsoleerd (na-geïsoleerd, HR-glas): zo'n 55 watt.
• Gemiddeld geïsoleerd met dubbel glas: zo'n 65 watt.
• Matig geïsoleerd: zo'n 75 watt.
• Slecht geïsoleerd of enkel glas: zo'n 85 watt per kubieke meter.

Daar komen correcties bovenop: voor een hoekwoning of vrijstaand huis reken je zo'n 10 procent extra, en een kamer met grote raampartijen op de noordkant vraagt ook meer. Bij zeer goed geïsoleerde muren mag er juist zo'n 10 procent af.

Rekenvoorbeeld: woonkamer van 20 vierkante meter

Neem een woonkamer van 5 bij 4 meter met een plafondhoogte van 2,6 meter. De inhoud is 5 x 4 x 2,6 = 52 kubieke meter.

Staat die kamer in een jaren-70-rijtjeshuis met dubbel glas en een na-geïsoleerde spouw, dan reken je met 65 watt: 52 x 65 = 3.380 watt. In een goed geïsoleerde nieuwbouwwoning volstaat 52 x 45 = 2.340 watt, terwijl dezelfde kamer met enkel glas 52 x 85 = 4.420 watt nodig heeft.

Tel vervolgens het vermogen op van alle radiatoren die er nu hangen. Dat vermogen vind je in de specificaties van de fabrikant, op basis van het type en de afmetingen. Het formaat alleen zegt namelijk niet alles: een moderne paneelradiator met twee platen en convectielamellen geeft bij dezelfde afmetingen aanzienlijk meer warmte af dan een oud model met één plaat. Kom je opgeteld duidelijk onder de benodigde watts uit, dan is je verwarming te klein voor de ruimte — en verklaart dat waarom de kamer niet op temperatuur komt. Met onze rekentool voor radiatorvermogen maak je de som in een paar tellen, inclusief isolatieniveau.

Let op bij een warmtepomp of lage-temperatuurverwarming

Het vermogen dat fabrikanten opgeven, geldt meestal bij een hoge aanvoertemperatuur van het cv-water, klassiek zo'n 75 graden. Draait jouw installatie op een lagere temperatuur — bijvoorbeeld omdat je een (hybride) warmtepomp hebt of de ketel zuinig is ingesteld — dan levert dezelfde radiator flink minder warmte. Een radiator die op papier ruim voldoende is, kan dan in de praktijk alsnog te klein blijken. Wie overstapt op een warmtepomp, moet de som dus opnieuw maken en komt vaak uit bij grotere radiatoren of speciale lage-temperatuurmodellen.

Niet altijd ligt het aan het formaat

Valt je radiator qua vermogen ruim voldoende uit, kijk dan verder:

• Lucht in de radiator: blijft de bovenkant koud, ontlucht dan eerst.
• Slecht ingeregelde cv: krijgt de verste radiator te weinig warm water, dan helpt waterzijdig inregelen.
• Isolatie: volgens Milieu Centraal loont isoleren dubbel: je hebt minder vermogen nodig én een lagere energierekening.

Meet vanavond nog je kamer op, kies het isolatieniveau dat het best past en bereken het benodigde radiatorvermogen. Dan weet je vóór de echte winter of je radiator het probleem is — of dat de oplossing goedkoper is dan een nieuwe.